Ugovor o volontiranju

U ovom članku sam pisala o stručnom osposobljavanju (kao besplatnom radu pripravnika) a sada ću nešto više da vam kažem o volontiranju. Često se ovi  odnosi poistovjećuju, iako su u pitanju dva različita pravna odnosa.

 

Zapravo, prema ranije važećem Zakonu o radu pod volonterskim radom se podrazumijevalo ono što se prema važećem Zakonu o radu (iz 2016.) naziva stručnim osposobljavanjem. Naime, poslodavac je mogao pripravnika primiti na obavljanje priravničkog staža bez zaključivanja ugovora o radu, i to je bio volonterski rad. Volonterski rad se računao u pripravnički staž i u radno iskustvo, a volonter je  imao pravo na zdravstveno osiguranje (pod istim uslovima kao nezaposlena lica) i osiguranje u slučaju povrede na radu ili profesionalne bolesti. Danas, kao što sam već rekla, postoji stručno osposobljavanje kao vid besplatnog rada pripravnika koji ima za cilj sticanje potrebnog radnog iskustva, dok sam pojam volontiranja više ne postoji u Zakonu o radu. Volontiranje je uređeno Zakonom o volontiranju, ali takav oblik volontiranja ne služi za obavljanje pripravničkog staža (ne stiče se radno iskustvo), već ima potpuno drugu svrhu, što ćete vidjeti u nastavku teksta.

 

Šta je volontiranje?

 

Volontiranje je organizovana dobrovoljna aktivnost ili pružanje usluge ili obavljanje aktivnosti u cilju opšte, zajedničke dobrobiti ili dobrobiti drugog lica bez isplate novčane naknade ili potraživanja druge imovinske koristi (osim ako Zakonom o volontiranju nije drugačije određeno).

 

Volontiranje se ne može organizovati u cilju sticanja dobiti, a zabranjeno je organizovanje volontiranja kojim se zamjenjuje rad koji obavljaju lica u skladu sa propisima o radu. 

 

Volontiranjem se stiču iskustva i vještine potrebne i korisne za aktivno učešće u društvu, lični razvoj i opšte dobro. Volontersko iskustvo i angažman evidentira se u volonterskoj knjižici.

 

Zakon o volontiranju ograničava maksimalno trajanje ovog besplatnog rada. Naime, volontiranje može da traje najviše do 30 časova sedmično, izuzev u slučajevima u kojima je organizator volontiranja privredno društvo, odnosno javno preduzeće kada volonterska aktivnost može da traje najviše 8 časova mjesečno

 

Zaključivanjem ugovora o volontiranju ne gube se prava na osnovu nezaposlenosti ili zaposlenosti.

 

Na sve odnose iz ugovora o volontiranju koji nisu uređeni Zakonom o volontiranju primjenjuju se odredbe Zakona o obligacionim odnosima (a ne Zakona o radu) jer se između volontera i organizatora volontiranja uspostavlja obligacioni a ne radni odnos.

 

Ko može biti volonter? 

 

Volonter može biti svako fizičko lice starije od 15 godina. Maloljetni volonter (lice od 15 do 18 godina) uživa posebnu zaštitu: obavezan ugovor u pisanoj formi zaključen uz saglasnost zakonskog zastupnika, osim ako je organizator volontiranja vaspitno obrazovna ustanova; obavezan nadzor organizatora; ne može volontirati na teškim fizičkim poslovima, radovima pod vodom ili pod zemljom i drugim sličnim rizičnim poslovima; zabranjeno je da volontiranje noću, tj. od 20.00 naveče do 07.00 ujutro itd.

 

Ko može biti organizator volontiranja?

 

Organizator volontiranja može biti:  svako pravno lice registrovano u skladu sa propisima koji regulišu rad udruženja i fondacija, republički organ uprave, organ jedinice lokalne samouprave, javna ustanova, privatna ustanova koja se bavi zdravstvenom zaštitom, obrazovanjem i vaspitanjem i vjerska zajednica. Kada su u pitanju privredna društva i javna preduzeća  kao organizatori volontiranja zakon postavlja posebne uslove, kako bi spriječio zloupotrebe volonitranja. Tako, privredno društvo, odnosno javno preduzeće može da bude organizator volontiranja pod uslovom da:

  1. kao organizator angažuje svoje zaposlene kao volontere,

  2. zaposleni dobrovoljno volontiraju,

  3. organizuje volontiranje svojih zaposlenih za opšte dobro, odnosno dobro drugog lica na poslovima van djelatnosti i prostorija privrednog društva, odnosno javnog preduzeća i u saradnji sa bilo kojim organizatorom volontiranja prethodno navedenim,

  4. se obavljanjem volonterskih usluga i aktivnosti ne stiče dobit,

  5. se volontiranjem ne zamjenjuje rad zaposlenih i drugih radno angažovanih lica u privrednom društvu, odnosno javnom preduzeću,

  6. se volontiranje obavlja u toku radnog vremena, a radnicima koji žele da učestvuju u volonterskim aktivnostima poslodavac odobri korišćenje plaćenog odsustva za te namjene.

 

Obaveze organizatora volontiranja

 

Organizator volontiranja obavezan je da: osigura volonteru zaštitu tokom obavljanja volonterskog rada (u skladu sa propisima o zaštiti na radu, poštuje prava volontera, izvrši ugovorne obaveze prema volonterima,evidentira volonterske aktivnosti u volonterskoj knjižici volontera, osigura isplatu ugovorenih troškova volonteru, te osigura druge uslove i prava propisana Zakonom o volontiranju. 

 

Osim toga, organizator volontiranja obavezan je da volontera osigura od profesionalne bolesti i posljedica nesreće na poslu u slučaju:
     a) volontiranja u uslovima opasnim za život i zdravlje volontera i
     b) kada je tako ugovoreno.

 

Šta se ne smatra volontiranjem?

 

Volontiranjem se  ne smatra:

  1. stručno osposobljavanje bez zasnivanja radnog odnosa, uređeno propisima iz oblasti radnih odnosa ili drugim propisima,

  2. obavljanje usluga ili aktivnosti koje je jedno lice obavezno da pruži drugom licu na osnovu zakona ili drugih propisa,

  3. izvršavanje posebnih obaveza u skladu sa sudskim odlukama,

  4. obavljanje usluga ili aktivnosti koje su uobičajene u porodičnim, prijateljskim ili komšijskim odnosima i

  5. obavljanje usluga ili aktivnosti koje se odnose na besplatno i nepovratno davanje imovine, novca i besplatno davanje na upotrebu pokretne i nepokretne imovine.

 

Izvori: Zakon o volontiranju (“Službeni glasnik Republike Srpske” broj 89/12)

 

 

Leave a Reply